Sanat Rehberi
Sanat akımları
Resmin yönünü değiştiren akımlar: nasıl doğdular, neyi amaçladılar, kimler temsil etti?
Rönesans
15. – 16. yüzyıl
Rönesans, 15. ve 16. yüzyılda İtalya’da doğan ve Avrupa’ya yayılan sanat dönemidir. Antik çağın yeniden keşfiyle perspektif, anatomi ve dengeli kompozisyon resmin temeli oldu; Leonardo, Michelangelo, Raffaello ve Botticelli bu dönemin ustalarıdır.
Barok
17. yüzyıl
Barok, 17. yüzyıl Avrupa resmine hâkim olan, dramatik ışık-gölge, hareket ve duygu yoğunluğuyla tanınan üsluptur. Hollanda Altın Çağı’nda Rembrandt ve Vermeer, İspanya’da Velázquez bu dönemin ustalarıdır.
Romantizm
18. yüzyıl sonu – 19. yüzyıl ortası
Romantizm, 18. yüzyılın sonundan 19. yüzyılın ortasına kadar Avrupa’da etkili olan, akıl yerine duyguyu, düzen yerine doğanın büyüklüğünü ve bireyin iç dünyasını öne çıkaran akımdır. Friedrich, Turner, Delacroix ve Goya başlıca ressamlarıdır.
Empresyonizm
1860’lar – 1880’ler
Empresyonizm, 1860’larda Fransa’da doğan ve ışığın anlık etkisini hızlı fırça darbeleriyle açık havada yakalamayı amaçlayan akımdır. Adını Monet’nin İzlenim: Gün Doğumu (1872) tablosundan aldı; Monet, Renoir, Degas ve Manet akımın önemli isimleridir.
Post-Empresyonizm
1886 – 1905
Post-Empresyonizm, yaklaşık 1886–1905 arasında Empresyonizmin ışığını ve rengini alıp yapıya, ritme ve kişisel ifadeye yönelen ressamları kapsar. Van Gogh, Cézanne, Gauguin ve Seurat bu akımın ustalarıdır.
Ukiyo-e
Edo dönemi
Ukiyo-e, Japonya’da Edo döneminde (17.–19. yüzyıl) gelişen ve “yüzen dünyanın resimleri” anlamına gelen ahşap baskı ve resim geleneğidir. Hokusai ve Hiroshige’nin manzara baskıları, 19. yüzyıl Avrupa sanatını derinden etkiledi.
Art Nouveau
1890 – 1910
Art Nouveau (“Yeni Sanat”), yaklaşık 1890–1910 arasında Avrupa’da mimariden afişe kadar her alana yayılan, kıvrımlı çizgiler ve bitkisel motiflerle tanınan üsluptur. Resimde ve afişte en tanınan temsilcileri Alphonse Mucha ve Gustav Klimt’tir.
Ekspresyonizm
19. yüzyıl sonu – 20. yüzyıl başı
Ekspresyonizm, 20. yüzyılın başında Almanya ve Avusturya’da güçlenen, görünen dünyayı değil iç dünyayı ve duyguyu cesur renkler ve çarpıtılmış biçimlerle anlatan akımdır. Munch öncüsü, Schiele ve Franz Marc önemli temsilcileridir.
Soyut sanat
1907 – 1930
Soyut sanat, görünen dünyayı taklit etmeden yalnızca renk, biçim ve çizgiyle kurulan sanattır. 1906’dan itibaren Hilma af Klint, 1910’lardan itibaren Kandinsky, Mondrian ve Klee ile gelişti.
Amerikan Realizmi
1920’ler – 1940’lar
Amerikan Realizmi, 20. yüzyılın ilk yarısında Amerikan şehirlerinin ve kırsalının gündelik hayatını gerçekçi bir dille resmeden sanatçıları kapsar. Edward Hopper’ın şehir sahneleri ve Grant Wood’un Bölgecilik akımı en tanınan örnekleridir.
Prerafaelitler
1848 – 1900
Prerafaelitler, 1848’de Londra’da Dante Gabriel Rossetti, John Everett Millais ve William Holman Hunt’ın kurduğu, Raffaello öncesi sanatın içtenliğine ve doğaya sadakate dönmeyi amaçlayan kardeşliktir.
Arts and Crafts
1880 – 1920
Arts and Crafts, 19. yüzyılın sonunda İngiltere’de William Morris’in öncülüğünde doğan, seri üretime karşı el işçiliğini, doğadan esinli tasarımı ve iyi malzemeyi savunan harekettir.
Doğa illüstrasyonu
19. yüzyıl – 20. yüzyıl başı
Doğa illüstrasyonu, bitkileri, hayvanları ve deniz canlılarını bilimsel doğrulukla belgelemek için yapılan resim geleneğidir. Audubon’un kuşları ve Haeckel’in deniz canlıları, bilim için yapılıp sanat olarak sevilen eserlerin en tanınan örnekleridir.
Realizm
19. yüzyıl
Realizm, 19. yüzyılda idealize edilmiş akademik konular yerine çağdaş hayatı, insanları ve doğayı olduğu gibi resmetmeyi amaçlayan yaklaşımdır. Bu koleksiyonda Whistler, Winslow Homer, John Singer Sargent ve Vilhelm Hammershøi yer alır.
Paris Okulu
1900 – 1940
Paris Okulu (École de Paris), 20. yüzyılın ilk yarısında dünyanın dört bir yanından Paris’e gelip Montmartre ve Montparnasse’ta çalışan sanatçıları anlatan genel bir addır. Modigliani, Chagall, Soutine ve Brâncuşi en tanınan isimleridir.
Erken Fotoğraf
1838 – 1930
Erken fotoğraf, 1839’da dagerotipin duyurulmasından 1930’lara kadar uzanan, fotoğrafın teknik bir merak olmaktan çıkıp bir sanat ve belge diline dönüştüğü dönemdir.